blog.fotogenia.info

Wczoraj świat obiegła wiadomość, że OS X ma prawie 10% udziału w rynku. Z tej okazji Grzegorz Marczak postawił na Antyweb pytanie czy 10% udziału po 30 latach na rynku to naprawdę sukces? Bo co to w końcu jest 10%? Niewiele. A jednocześnie przecież dużo - jeszcze rok temu było to 7% a kilka lat temu niecałe 3%. Widać dynamiczny wzrost ale mimo to cyfry niewiele mówią o rzeczywistości. Jak powiedział Benjamin Disraeli - choć powszechnie przypisuje się to Churchillowi - istnieją trzy rodzaje kłamstwa: kłamstwa, cholerne kłamstwa i statystyki. Porzucimy zatem procenty i spójrzmy na zagadnienie gołym okiem… Co te dziesięć procent tak naprawdę oznacza?

Po pierwsze, że co dziesiąty podłączony do sieci komputer na ziemi to mak. To naprawdę sporo. Pamiętam, że gdy kupowałem swojego pierwszego maka nie znałem nikogo kto używałby tego komputera na co dzień - byli tylko jacyś znajomi znajomych którzy kiedyś pracowali lub mieli jakiś kontakt ze sprzętem Apple. Dzwoniłem więc do obcych ludzi, przedstawiałem się i mówiłem o co mi chodzi a oni opowiadali mi o komputerze, którego właściwie nigdzie nie mogłem zobaczyć na żywo. Nie było to wcale tak dawno temu - w sklepach komputerowych bez trudu można było wtedy kupić wydajne i markowe podzespoły, fikuśne obudowy i wyrafinowane chłodzenie a COCOM wygasł wiele lat wcześniej. Ostatecznie kupiłem w ciemno płacąc za używany sprzęt jak za dwa nowiutkie pecetowe składaki. Wyobrażacie sobie dziś coś podobnego?

Po drugie, warto pamiętać, że Apple od lat wytycza kierunek rozwoju całej branży - konkurencja kopiuje tyle ile może poczynając od kształtu przycisków na stronach www poprzez pomysły rozwiązań systemowych a kończąc na mniej lub bardziej ordynarnych kopiach urządzeń czy programów. Nie da się też zaprzeczyć, że Apple miało wielki udział w popularyzacji uznawanych dziś na rynku konsumenckim za całkowicie naturalne rozwiązań - okienkowego GUI, myszki, trackpada, laptopa, palmtopa, odtwarzaczy mp3, sprzedaży przez internet i tak dalej. Co zresztą trwa do dziś czego świetnym przykładem jest iPhone. Nie chodzi mi tu oczywiście o udowadnianie palmy pierwszeństwa - wiem doskonale, że przed Newtonem podobne konstrukcje sprzedawał Psion czy Atari a interfejs graficzny tak naprawdę opracowano w Xeroxie - a raczej o sensowne wykorzystanie potencjału, który tkwił w tych wszystkich pomysłach. To jednak dosyć trudno byłoby wyliczyć, nieprawdaż?

Po trzecie, mimo ogólnoświatowego kryzysu finansowego, Apple nie ma długów, ma sporo gotówki i notuje stały wzrost sprzedaży. Co więcej użytkownicy elektroniki Apple od lat są zadowoleni lub nawet bardzo zadowoleni z zakupionych produktów - i to mimo iż kosztują one wyraźnie więcej niż produkty konkurencji a firma boryka się z takimi samymi problemami jak cała reszta: nawalają sprzedawcy, komputery się psują, obsługa serwisowa kuleje i tak dalej i tym podobne. Nie trzeba zresztą wielkiej przenikliwości ani nawet żadnych marketingowych badań aby to dostrzec - to przecież właśnie użytkownicy jabłek są powszechnie postrzegani jako sekciarze, fanboje i fanatycy. Dlaczego? Ano głównie dlatego, że mają czelność mówić z sympatią o używanej przez siebie na co dzień platformie… W świecie, w którym z komputerami się walczy, w których się ich nie rozumie i w którym się ich w gruncie rzeczy nienawidzi to bezdyskusyjne prawdziwa zbrodnia. Więc nikt nawet nie próbuje tego policzyć…

Składając do kupy cały ten - narysowany z konieczności grubą kreską ale przecież prawdziwy - obrazek widać wyraźnie, że nie sposób odmówić Apple osiągnięć. Tyle że różnią się one nieco od powszechnie wyznawanych kryteriów sukcesu - zamiast kilkudziesięciu procent rynku i niskiego stopnia satysfakcji klientów widzimy tu wprost proporcjonalną odwrotność. Kilkadziesiąt procent satysfakcji i kilka procent rynku. Ciekawe, prawda? Widać też, że ów sukces osiągnięto zupełnie innymi metodami - Apple nie robi tego samego co inne komputerowe firmy. Wielokrotnie pukano się w głowę podczas applowskich premier - komputer zintegrowany z systemem? Komputer bez stacji dyskietek? Odtwarzacz mp3 z twardym dyskiem? Internetowy sklep z muzyką? Telefon bez ememesów? Jobs udzielając kiedyś wywiadu dla Fortune powiedział:

Pierwszymi klientami iTunes byliśmy my sami; tak chcieliśmy to mieć. Tu nie chodzi o pop kulturę, o nabijanie ludzi w butelkę, wmawianie im, że potrzebują czegoś, czego naprawdę nie chcą. Sami zdaliśmy sobie sprawę czego naprawdę chcemy jako użytkownicy muzyki. I zrobiliśmy to. (…) Nie badamy rynku, nie zatrudniamy konsultantów. (…) uznaliśmy, że fajnie by było kupować muzykę elektronicznie. Wtedy jeszcze było to jak wróżenie z fusów; teraz brzmi jak oczywistość.

Apple rozwija rynek, którego większość ludzi nie rozumie bo najzwyczajniej nie rozumieją własnych potrzeb. Rozumieją tylko rzeczy policzalne bo przecież “każde dziecko wie, że więcej równa się lepiej”. Tymczasem warto sobie uzmysłowić, że pogoń za coraz to nowym, lepszym i szybszym ma tylko jedną treść - i jest nią sam bieg. Tu naprawdę nie liczy się nic więcej, chodzi tylko o to aby “gonić króliczka”. A jak wiadomo natura nie znosi próżni - w kieszeniach nosimy telefony które swoimi możliwościami wielokrotnie przewyższają pierwsze domowe mikrokomputery mimo, że nie potrafimy ich wykorzystać ani nawet nie lubimy ich używać. Kupujemy je jednak regularnie bowiem bezużyteczność stała się zaletą. Dwie kamery, trzy ekrany i kwadrofonia - oto jest dzisiejsza miara postępu!

W świecie komputerów i w perspektywie kilkunastu miesięcy nie widać tego może zbyt jaskrawo - w końcu kupujecie nowy komputer żeby zobaczyć transparentne okienka w Viście lub zagrać w nową grę tak jakby “maksymalny poziom detali” był faktycznie wart te kilka tysięcy złotych - ale za to doskonale widać to na innym równie dynamicznie rozwijającym się rynku. Mam tu na myśli cyfrową fotografię - gdyby przyjąć, że dana dziedzina jest tym co robią z nią ludzie wyszłoby na to, że fotografia polega dziś na robieniu zdjęć byle czego za to coraz to nowym aparatem lub obiektywem. Ken Rockwell nazwał to swego czasu - wyjątkowo celnie - onanizmem sprzętowym. Może więc warto zapytać przy tej okazji - czym jest ten cały sukces? Czy naprawdę chodzi tu właśnie o to aby sprzedawać ludziom pozbawionym lub nieświadomym własnych pragnień byle co - byle tylko w dużej ilości?

Myślę, że te 10% to wielki sukces. Bo to jest 10% na applowskich warunkach.